FRİGYA’NIN GİZEMİ GORDİYON DÜĞÜMÜ

Genellikle, çözümü zor bir sorunun kaba kuvvetle halledilmesi anlamında günümüzün Dünya dillerinde kullanılan “Gordion düğümü” ifadesi Anadolu’nun önemli medeniyetlerinden Frigya Efsanelerinden kaynaklanır.

Anadolu’nun Uşak-Kütahya-Afyon-Eskişehir-Ankara illeri arasında ki bölgede 5 asır hüküm süren Frig toprakları önce Lidya sonra Pers hâkimiyetine gitmiştir.

Ama bölgede Frig dini,dili ,kültürü ve efsaneleri yaşamaya devam etmiştir.

Granikos Savaşı

Günümüzden tam 2 bin 300 yıl önce  Çanakkale’nin Biga nehri kıyısında  Anadolu hakimi İranlı Pers ordularını yenerek ( Granikos Savaşı) başlayan Antalya sahiline kadar Anadolu’nun bütün kıyı şehirlerini ele geçiren Büyük İskender  Frigya bölgesine(Uşak-Kütahya-Afyon-Eskişehir) yönelir.

Batı Anadolu’da sükûnet sağladıktan sonra radikal bir rota izler ve tekrar kuzeye tırmanarak Frigya’ya yönelen  Büyük İskender’in bu yönelmesinde Frigya medeniyetinden kalma Gordion Efsanesi’nin etkili olduğu düşünülür.

O dönem Anadolu bölgesinin nüfus yönünden en büyük üç kenti vardı: bunlar İzmir/Efes, Manisa/Sart ve  Kelainai ( sonra, Apameia; Şimdi, Dinar )şehirleri idi.

İ.Ö. 334-333 kışında Büyük İskender,  Kelainai önlerine geldi.  İskender, Kelainai’ye geldiğinde Frigya topraklarına da girmiş oluyordu. Kelainai, Pers soylu ve krallarının yazlık sayfiye kentiydi.

İskender’in ünlü seferini anlatan Arrianos’un yapıtında, ilgili bölüm şöyledir:

“… Kelainai önüne vardı. Bu şehirde, her yanı dik bayır olan, bir hisar vardı. Burayı Phrygia satrap’ı 1000 Karia’lı ve 100 Hellen ücretli askerle tutmaktaydı. İskender’e elçiler gönderdi, muayyen bir güne kadar yardımcı kuvvet gelmezse şehri ona teslim etmeyi vaad etti. Bu teklif İskender’e hiçbir tarafından hücum edilemeyecek kaleyi muhasaradan daha kârlı geldiğinden kabul etti, savaşçılardan 1500 kadarını, gözlemek için, Kelainai önünde bıraktı… “

Antigonos Monophtalmos

Pers Satrap Atizyen, kaçınca, kent de İskender’e teslim oldu.  Büyük İskender  en güvendiği generallerinden Antigonos Monophtalmos’u burada satrap (Eyalet valisi) olarak bıraktı.

Gordion’a doğru ilerledi.  Batı Anadolu’nun fethini tamamladıktan sonra, kışı Phrygia’nın başkenti Gordion’da geçirdi.

Gordion’a dair söylenceye göre; Frigya’da meşhur bir kahin, halka, şehre öküz arabasıyla giren ilk kişiyi kral ilan etmelerini salık verir. Frigler bu nasihati yerine getirerek, Midas’ın oğlu Gordios’u Frigya’nın kralı olarak kabul ederler.

Gordios, kente girdiği, şaşırtıcı krallığının yegâne alameti olan kağnıyı tanrılar tanrısı Zeus’un tapınağına adar ve kağnı, tapınağın duvarına ağaç dallarından örülen karmaşık bir düğümle bağlanır ve Frigya’da yeni bir kehanet yayılır: Bu düğümü çözen kişi, Asya’nın hakimi olacaktır. Gordios ölür peşi sıra pek çok kral gelir geçer ama düğümü kimse çözemez, meşhur ‘Gordion düğümüdür’ artık karşımızdaki.

İşte, Büyük İskender’i Gordion’a kadar sürükleyen efsane de budur.

Der ki : “ benim adım İskender, gösterin bana şu meşhur düğümü, bir de ben deneyeyim çözmeyi”

Götürürler olay mahalline, bakar bakar, “ Bu mudur meşhur çözülemez düğüm ki çözen dünyanın hakimi olacakmış”

İskender, düğümü çözmek için bir süre uğraşır ama hem zamanı yoktur, hem de sabrı.

Bunun üzerine kılıcını çeker ve tapınağın duvarındaki kağnının düğümünü bir hamlede kesip atar,bir anda ne düğüm kalır ne efsane.

Bunun üzerine halk onu Asya’nın Efendisi olarak selamlar. Gordion’dan gücüne güç katarak ayrılan Büyük İskender gerçekten de söylenegeldiği üzere fetihten fetihe koşarak seferlerine başarıyla devam eder. Anadolu, Mezopotamya, Kuzey Afrika, İran ve Hindistan’a kadar uzanan büyük bir alanın sahibi olur.

Yıllarca kimsenin çözmeye yaklaşamadığı bir düğümü, kılıç darbesiyle kolayca açan Büyük İskender birçok insana göre onu çözmemiş, sabırsız davranarak sadece ortadan kaldırmıştır. Yine de açabildiği için Asya’nın hükümdarı olmayı hak etmiştir ve önemli fetihler yapmıştır.

GORDİON DÜĞÜMÜ’NÜN LANETİ İSKENDER’İ YOK EDER

Fakat İskender gerçekten de çok başarılı bir komutan olsa da, bu sabırsız davranışının ona getirdiği kötü şans yüzünden 33 yaşında zamansız gelen bir ateşli hastalıkla aniden ölmesi ona verilen bir ceza olarak yorumlanmıştır. Büyük İskender’in ölümü çevresi tarafından , Gordion Düğümü’nü çözmekte sabırsızlık gösterip, onu kesmesinin bir laneti olarak da yorumlanır.

Büyük İskender’in  Persler üzerine yaptığı  Anadolu seferi  11 senede Anadolu, Mezopotamya, Kuzey Afrika, İran ve Hindistan topraklarına kadar ilerleyecek ve tarih sahnesine Dünya’nın en büyük imparatorluklarından birisi olan “Roma İmparatorluğu “çıkacaktır.

ÖMER AŞÇISAYFA 6 MAN gordion-3 (3) SAYFA 6 MAN gordion-3 (1) SAYFA 6 MAN gordion-3 (2)

196 toplam okunma, 3 günlük okunma

Yorum Yap