Ulu Cami’de restorasyon çalışmaları hızlandı

DSC_1412 DSC_1410 DSC_1399 ulucami (9)Uşak’ta Germiyanoğulları döneminden kalma iki eserden birisi olan 598 yıllık Ulu Cami’de restorasyon çalışmaları hızlandı. Tarihi caminin Ramazan Ayı öncesi ibadete açılması hedefleniyor.

Restorasyon çalışmalarını her hafta Uşak’a gelerek denetleyen Vakıflar Kütahya Bölge Müdürü Ahmet Aydın, Ulu Cami’de bilim kurulu ile buluşarak görüş alış verişinde bulundu. Aydın, tarihi caminin güvenilir ve aslına uygun şekilde yenilendiğine vurgu yaparak çalışmalar hakkında gazeteniz Ege’de Yenigün’e çok özel açıklamalar yaptı.

YORGUN DUVARLAR ENJEKSİYON İLE GÜÇLENDİRİLİYOR

Çanlı Köprü ile birlikte Germiyanoğulları döneminden kalma iki eserden birisi olan ve 15 Mayıs 2015 tarihinden bu yana restorasyon çalışmaları süren Ulu Cami’nin 2018 yılı Ramazan ayı öncesi ibadete açılması için çalışmalara hız verildi.

Her hafta Uşak’a gelen Vakıflar Genel Müdürlüğü Kütahya Bölge Müdürü Ahmet Aydın, caminin yenileme çalışmalarında görev alan bilim kurulu üyleri ile görüş alıl verişinde bulundu ve çalışmaları yerinde denetledi.

Şu anda çökme tehlikesi bulunan caminin güney duvarının enjeksiyon zerk etme ve çürütme metodu ile sağlamlaştırılacağını ve güvenli hale getirileceğini kaydeden Aydın, Uşaklıların güven ve huzur içerisinde Ulu Cami’de ibadet edebileceğini belirtti

İşte Aydın’dan Ege’de Yenigün farkı ile çok özel açıklamalar:

“Ulu cami’de bir bilim kurulu ile çalışıyor, bilim kurulunun kararları doğrultusunda hareket ediyoruz.  Bilim kurulunun bize söylediği şey şu: “Burası uzun yıllardan bu yana yorgun bir yapı, depremler yaşamış. 1825 yıllarında çevre duvarlarının tamamı yeniden yapılmış. Burada bizim yaptığımız iş şu:

  • Bütün duvarları enjeksiyonla güçlendiriyoruz. Yani, bizim pozlarımızda olan, işte tuğla tozu ve kireç gibi karışım malzemelerini zerk ediyoruz. Bu karışım taşların birbirini tutmasını sağlıyor.
  • Bütün duvarlara gergi demirleri atıyoruz.
  • Kubbeleri kasnak içerisine alarak çatlak yerlerine dikiş attık.
  • Duvarların arasına 50 cm aralıklarla demir çubuklar yerleştirerek tüm duvarları güçlendirmiş olacağız.
  • kıble tarafındaki duvar en zayıf ve en güçsüz duvar. Burayla iligili daha özenle çalışıyoruz. Bazı yerlerini çürütme metodu ile yeniden yapıyoruz. Yani çürümüş taşları çekerek yerine daha sağlam ve tarihi dokuya uygun taşlar koyuyoruz. Yine orijinal dokusuna benzer bir duvar çıkacak. Çok düzgün olmasa da sağlam bir duvar çıkacak.

Uşaklılar, restorasyondan sonra bu tarihi ibadethanede korkmadan ibadetlerini yapabilir. Ama takdiri ilahi farklı bir şey. Allah korusun. Biz takdiri değiştiremeyiz. O farklı bir şey.”

“CAMİ DE DÖRT FARKLI ZAMANDA YAPILMIŞ KALEM İŞLEMELERİ VAR”

Tarihi cami duvarlarında kalem ile yapılmış yazı ve işlemelere konusunda da bilgiler veren Aydın, “Duvarlarda dört farklı zamanda yazılmış yazı ve nakşedilmiş işlemeler çıktı. Bilim Kurulu, her dönemin korunacağı kalem işlerini ayrı ayrı belirleyecek. Yani bir dönemde yapılanları, şu duvarda ikisini burada koruyun gibi önerilerde bulunacak.

Ayriyeten camimizin tabanı beton ile kaplıydı. Biz Vakıflar Genel Müdürlüğü olarak tarihi yapılarda beton kullanılmasını onaylamıyoruz. Çimento, yapılara zarar veriyor. Su getiriyor ve tuzlanmaya neden olarak taşların çürümesine neden oluyor.

Alttan ısıtma yapıyoruz. Cemaatin ayakları ısınacak ve camiye girdiği zaman hiçbir şekilde, kalorifer peteği, klima ısıtıcı ve benzeri şeyler görmeyecek.

Sayın Bakanımıza söz verdik. 2018 yılı Ramazan ayından önce burayı ibadete açacağız. İnşallah başka bir problem çıkmaz da söz verdiğimiz gibi açarız. Burası yeni yapılan bir yapı değil. Restorasyon sabır isteyen uzun soluklu bir iş. Duvarda gördüğünüz kaleme işi yazı ve süslemeleri yeniden yazmak bile uzun zamanımızı alıyor.

VAKIFLAR GENEL MÜDÜRÜ VE BAKAN’DA ULU CAMİ İÇİN GELMİŞTİ

Uşak Ulu cami’nin yaklaşık üç yıldır süren restorasyon çalışmalarının bitmemesi ve yanlış yapılması iddiaları üzerine Uşaklılar yaklaşık 4 bin imza toplayarak çalışmalrın doğru bir şekilde yapılarak bir an önce caminin ibadete açılmasını talep etmişti.

Bunun üzerine 26 Ekim 2016 tarihinde Vakıflar genel Müdürü Adnan Ertem Uşak’a gelerek yanlış restorasyonun durdurulması ve yeniden planlamamsı talimatı vermişti.

Daha sonra Vakıflar Genel Müdürlüğünden sorumlu Başbakan Yardımcısı Hakan Çavuşoğlu, 11Ekim 2017 tarihinde ilimize gelerek caminin onarım işinin Ramazan ayı içerisinde bitirilmesi için restorasyon yapan firma yetkilileri ve Vakıflar Bölge Müdürlüğünden söz almıştı.

ÖZEL HABER / SALİH KILINÇ

                                                          FOTOĞRAFLAR / BAYRAM KELEŞ

 

ULU CAMİ TARİHÇESİ:

Ulu Cami (Merkez) Uşak il merkezinde bulunan Uşak Ulu Camisi’nin yapım tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber, Germiyanoğulları dönemi mimari özelliklerini yansıtmaktadır. Caminin giriş kapısı üzerindeki Arapça yazılı sülüs kitabesi bulunuyorsa da bu kitabe cami ile bağlantılı değildir. Bir çeşmeye ait olan bu kitabe caminin yapım tarihi ile ilgili bir bakıma bilgi vermektedir. Bu kitabede “Germiyan illerinin beyi Süleyman Şah oğlu Yakup Bey h.822 (1419) yılında yaptırdı ve suyunu getirdi” yazılıdır.

Cami ile ilgili araştırma yapan Mahmut Akok: “Meskür çeşme evvelce camiin kuzey avlusunun bir kenarında iken son yapılan tamirler ve avlunun tanzimi sırasında buradan kaldırılmış ve üzerinde bulunan kitabe de caminin yapılış tarihine uyması bakımından bugün bulunduğu yere konulmuştur” demektedir.

Uşak Ulu Camisi Germiyanoğulları devri, özellikle Beylikler devri ile Osmanlı mimarisi arasında bir geçiş dönemini yansıtmaktadır. Bununla beraber bu yapı daha geç dönemlerde onarılmış, XIX. yüzyılda ampir üslubunda bezenmiştir. Yine bu dönemde önüne bir son cemaat yeri eklenmiştir.

Cami kesme taştan bir yapı olup, önündeki son cemaat yeri ve ibadet mekânı ile bütün halinde tek bir kütle görünümündedir. Avlusunun mihrap ve kısmen de doğu yönünde bir mezarlık bulunmaktadır. Taş döşeli avlusu ise günümüzde yol seviyesinden birkaç metre daha aşağıda kalmıştır. Caminin doğu duvarına sonradan bitişik olarak yapılan minaresi de ayrı bir kütle görünümündedir. Son cemaat yeri pandantifli, dıştan sekiz köşe kasnaklı beş kubbe ile örtülü, üç kapılıdır. Cephe görünümünü geniş sivri kemerlerin oluşturduğu kalın taş sütunlar oluşturmaktadır. Son yıllarda bu taş sütunlar camekânla kapatılmıştır.

Son cemaat yerinden ibadet mekânına ampir üslubunda bir kapıdan girilmektedir. İbadet mekânı 18.50×22.00 m. ölçüsünde dikdörtgen planlıdır. İbadet mekânı dört kütlevi paye ile üç sahna bölünmüştür. Bunlardan girişin önünde sivri tonozla örtülü bir nevi giriş holü, bunun arkasında 10 m. çapında büyük bir kubbenin örttüğü asıl ibadet mekânı bulunmaktadır. Bu bölümün üzerini örten kubbe geniş kemerlerin yardımı ve payeler ile çevre duvarlarının üzerine oturtulmuştur. Bunun yanı sıra kubbe dışında kalan iki yan bölümler üçer küçük kubbe ile örtülüdür.

Mihrap taş oymadan olup, geç dönemlerde yapılan onarımlar sırasında orijinalliğinden oldukça uzaklaşmış ve bezemelerle de ampir üslubuna dönüşmüştür. Minber ise orijinalliğinden uzak bir görünümdedir. Eski minbere ait bazı parçalar yeni yapılan minber üzerine eklenmiştir.

Uşak Ulu Camisi kendine özgü bir yapı olmasına rağmen aynı dönemde yapılmış diğer yapılarla da ortak benzerlikler göstermektedir. Edirne Eski Cami, Sofya Büyük Cami ve Filibe Cuma Camisi ile plan yönünden ilginç benzerlikleri vardır. Bu konuda araştırma yapan Mahmut Akok; “Orta sahna verilen kıymet ve burada yaratılmış olan genişlik ve irtifa ile müteakip çağlarda inkişaf ettirilmiş merkezi tek sahanlı camilerin bir nevi prototipi gibi durmaktadır” demektedir.

Caminin yanındaki minare beden duvarlarına kadar yükselen dikdörtgen taş kaide üzerinde Türk üçgenlerinin yardımı ile tek şerefeli yuvarlak gövdeye geçilmektedir.

 

177 toplam okunma, 1 günlük okunma

Yorum Yap